Najwyższe budowle świata: ranking, koszty i rzeczywistość za haleką

Ranking najwyższych budynków świata - kto rządzi

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Najwyższe budynki na świecie w 2026 roku tworzą dwa odrębne zestawienia: gotowe obiekty, które już dziś kształtują panoramę miast, oraz inwestycje w fazie budowy, które zrewolucjonizują przyszłe krajobrazy urbanistyczne. Lista nie opiera się wyłącznie na wymiarze wysokości brutto, ale uwzględnia również użyteczność, status rekordzistów oraz różnicę między oficjalnym wymiarem a wysokością z anteną.

Ranking najwyższych budynków świata - gotowe obiekty

Pierwszym miejscem w katalogu najwyższych konstrukcji budowlanych świata pozostaje Burj Khalifa w Dubaju, Zjednoczone Emiraty Arabskie. Ta wieża, zakończona w 2010 roku, osiąga wymiar wysokości brutto 828 metrów, a jej 163 piętra służą zarówno jako biurowiec, jak i centrum usługowe. Drugim pod względem wysokości obiektem globalnego zakresu jest Merdeka 118 w Kuala Lumpur, Malezja, której szczyt osiąga 679 metrów po ukończeniu w 2024 roku. Trzecią pozycję zajmuje Shanghai Tower, tańczący z nieba 632 metrami w Chinach, a czwarte miejsce utrzymuje Makkah Royal Clock Tower w Mekce, Arabia Saudyjska - 601 metrów i 120 pięter z przeznaczeniem hotelowym i kulturalnym.

Czwarte miejsce w tym istotnym rankingu najwyższych budowli świata zajmuje Ping An Finance Center w Shenzhen, Chiny. Ta konstrukcja, zakończona w 2017 roku, ma wysokość 599,1 metra i 115 pięter, pełniących funkcje biurowe i handlowe. Warto podkreślić, że projektanci planowali 60-metrową antenę, której rezygnacja mogłaby podnieść tę budowlę do drugiej pozycji w rankingu, zyskując rekordową przewagę 10-15% nad Merdeka 118. Shanghai World Financial Center, także w Szanghaju, razem z Taipei 101 z Tajwanu, które było najwyższą wieżą świata tylko w latach 2004-2010, ukończyły zestawienie ośmiu najwyższych obiektów.

Budowa Jeddah Tower - nowy rekordzista w Arabii Saudyjskiej

Jeddah Tower w Arabii Saudyjskiej stanowi fundament dla przełomowych inwestycji w wieżowce regionalne. Obiekt w fazie budowy ma obecnie wymiar wysokości brutto 454 metry i 113 pięter, ale projekt przewiduje jego osiągnięcie ponad 1000 metrów po ukończeniu. W 2025 roku budowa przeszła dwa istotne kamienie milowe: wykonanie fundamentów głębokich o głębokości 60 metrów oraz zamknięcie pierwszego piętra parterowego z systemem wentylacji natyżkowej. Inwestycja kapitałowa Arabii Saudyjskiej w centrum danych regionu przejawia się także w planach powiązanych z projektem, który ma stać się jednym z najważniejszych węzłów logistycznych Bliskiego Wschodu.

Szczegółowa tabela porównawcza 8 najwyższych budynków z danymi technicznymi

Koszty inwestycji w najwyższe budynki świata - analiza etapów

Główną inwestycją kapitałową wśród najwyższych konstrukcji budowlanych świata jest Burj Khalifa, której koszt budowy przekroczył 1 500 milionów dolarów amerykańskich. Szczegółowa analiza wykazuje następujące podziały: ziemia i przygotowanie terenu stanowią 150 mln USD, fundamenty oraz płyty fundamentowe 300 mln USD, a sama wieża i konstrukcja stalowa największą część kosztów zasilają - 700 mln USD. Kolejne 350 mln dolarów przeznaczono na podium i przystępne piętra, a ostatnie 300 mln USD zabezpieczono dla instalacji technicznych oraz elewacji. Warto zwrócić uwagę, że koszt jednego metra kwadratowego w tym projekcie wyniósł ponad 5000 USD, co czyni go jednym z najdroższych obiektów na świecie pod względem efektywności kosztowej.

WYSOKOŚĆ NAJWYŻSZYCH BUDYNKÓW [M]

Burj Khalifa w Dubaju - rekordzista, który nie traci na znaczeniu

Burj Khalifa wciąż utrzymuje pozycję najwyższego budynku na świecie, a jego 828-metrowa konstrukcja przeważa nad innymi najwyższymi budowlami świata. Choć rekord wysokości nie wynika z samej wymiarowej przewagi, to iż obiekt jest w pełni funkcjonalny - mieszka, hoteluje i służy jako centrum biznesowe. W 2026 roku analizuje się nie tylko rekordy, ale i rzeczywistą efektywność operacyjną takich gigantów.

Koszt eksploatacji Burj Khalifa można podzielić na kilka kluczowych etapów inwestycyjnych. Fundamenty stanowią najstarszą warstwę konstrukcji - ich koszt wyniósł 150 mln USD, co odpowiada 0,04 % całkowitej wartości obiektu. Samo podium i przedsionek wyceniły inwestorzy na 80 mln USD, a same ściany wykonawcze - 220 mln USD. Główna wieża zajmuje 380 mln USD, a wszystkie instalacje techniczne - 120 mln USD. Całkowity koszt inwestycji sięgający 770 000 tys. USD wymaga uwzględnienia normy PN-EN 1991-1-2:2008 dotyczącej obciążeń ewakuacyjnych, które determinują bezpieczeństwo użytkowników.

Drugi najwyższy budynek na świecie od 2010 roku odnotowuje w 2026 roku pusty biurowiec w częściach zajmujących ponad 40 % powierzchni użytkowej. Taras widokowy Burj Khalifa przyciąga w 2026 roku łącznie 2,5 mln turystów, co czyni go jednym z najczęściej odwiedzanych punktów turystycznych w regionie. Restauracja umieszczona na najwyższym poziomie generuje roczne przychody w wysokości 15 mln USD, utrzymując pozycję najwyżej położonego lokalu gastronomicznego na świecie.

System zarządzania energią w Burj Khalifa zapewnia oszczędność energii w wysokości 28 % w porównaniu z tradycyjnymi rozwiązaniami. Wdrożono tam rozwiązanie BREEAM Smart Buildings, które integruje IoT w budynkach zgodnie z Rozporządzeniem UE 2018/844. Te nowoczesne technologie nie zawsze przekładają się natychmiastowo na wartość rynkową - istotne są dla długoterminowej efektywności operacyjnej.

Jakie są szczegółowe koszty poszczególnych etapów budowy Burj Khalifa?

Koszt fundamentów wyniósł 150 mln USD, co odzwierciedla głębokość wykopów w skale oraz potrzebę wykonania 200 000 m³ konstrukcji nośnych. Podium i przedsionek kosztowały 80 mln USD, głównie ze względu na wymagania dotyczące ładunków ewakuacyjnych zgodnych z ustawą Prawo budowlane z art. 27. Samą wieżę można opisać jako inwestycję w wysokość 380 mln USD, a wszystkie instalacje - 120 mln USD, w tym systemy wentylacyjne i klimatyzacyjne.

Ilu turystów odwiedza taras widokowy Burj Khalifa?

Taras widokowy Burj Khalifa przyciąga w 2026 roku 2,5 mln turystów, co czyni go jedną z najpopularniejszych destynacji w Dubai. Dane pochodzą od raportu zarządcy budynku, który odnotował taką liczbę zwiedzających w poprzednim roku kalendarzowym.

Ile generuje przychody najwyżej położona restauracja na świecie?

Restauracja umieszczona na szczycie Burj Khalifa generuje roczne przychody w wysokości 15 mln USD, utrzymując pozycję najwyżej położonego lokalu gastronomicznego na świecie. Lokal nazywa się At.mosphere i obsługuje 120 gości dziennie z pełnym menu wielokulturowym.

LICZBA TURYSTÓW NA TARASIE WIDOKOWYM W 2026 ROKU [OSÓB]

Ping An Finance Center w Shenzhen - piąty gigant, który zaskoczył rynek

Ping An Finance Center od 2016 r. znajduje się na czwartym miejscu w rankingu najwyższych wieżowców świata, utrzymując pozycję piątego najwyższego budynku świata w 2026 r. Został zaprojektowany przez Kohn Pedersen Fox Associates dla Ping An Insurance jako obiekt z konstrukcją szkieletową, wykorzystujący 115 pięter nadziemnych oraz powierzchnię brutto 378 006 m². Rozwój tej najwyższej konstrukcji budowlanej świata okazał się istotny dla regionu, ponieważ projekt został zaprojektowany z myślą o praktyczności, a nie jedynie o rekordzie wysokości.

Koszt inwestycji kapitałowej Ping An Finance Center rozłożony został na pięć głównych etapów, z czego wieża główna stanowi 89% całkowitego budżetu przy ETA ukończeniainstalacje techniczne 95 mln USD, co odzwierciedla złożoność konstrukcji szkieletowej w takiej najwyższej konstrukcji budowlanej świata.

W drugim kwartale 2019 r. 30% powierzchni biurowej Ping An Finance Center pozostawało puste, co bezpośrednio obniżało stopę zwrotu inwestycji. Przy wskaźniku zajętości na poziomie 70% i średniej stawce najmu 50 USD/m²/miesiąc, utrata przychodu wynosiła 30% prognozowanych 1,5 mln USD rocznie. Ten poziom pustostanu wydłużył okres amortyzacji o ponad dwa lata w porównaniu z kalkulacjami początkowymi, co stało się istotnym czynnikiem w ocenie rentowności tej najwyższej wieży.

Planowano zamontowanie 60-metrowej anteny, która mogłaby podnieść wysokość do 659,1 metrów, ale decyzja została odrzucona z powodu ryzyka dla lotów. Przepisy norm lotniczych w rejonie Shenzhen nie pozwalałyby na bezpieczną eksploatację takiej konstrukcji. Gdyby antena została zamontowana, Ping An Finance Center mógłby konkurować z Merdeka 118 (679 m) o drugie miejsce w rankingu najwyższych budynków świata. Ta kompromis projektowy został jednocześnie przykładem ryzyka operacyjnego, które wymaga stałej współpracy z władzami lotnictwa.

Ogromna powierzchnia brutto 378 006 m², zwiększona do 495 520 m² z podium, czyni tę najwyższą wieżę znanym centrum biurowym i handlowym. Brak 60-metrowej anteny nie zniweczył jednak istotny wkład w międzynarodowy prestiż Shenzhen jako miasta wszechstronnych obiektów biznesowych. W 2026 r. przełomowe rozwiązania w konstrukcji tej najwyższej budowli pozostają wykazem, że pragmatyczny projekt może przewyższyć chore ambicje w długoterminowej wartości inwestycji.

Pytanie: Jak Ping An Finance Center radzi sobie z pustostanem w porównaniu do innych najwyższych budynków świata?

W drugim kwartale 2019 r. Ping An Finance Center miał 30% pustostanu, co w porównaniu z globalnym średnim wskaźnikiem zajętości 85% dla najwyższych budynków świata w 2026 r. jest istotnie niższe. Inne najwyższe konstrukcje budowlane świata, takie jak Shanghai Tower, utrzymują wskaźnik pustostanu wokół 15-20%. Wysoki pustostan w Ping An Finance Center wynika z fazy adaptacyjnej po otwarciu oraz sezonowych wahań najmu w Chinach, co czyni ten obiekt ciekawym przykładem dynamiki rynku biurowego w regionie.

Pytanie: Czy brak anteny wpłynął negatywnie na pozycję Ping An Finance Center w rankingach?

Brak 60-metrowej anteny nie wpłynął negatywnie na pozycję Ping An Finance Center w rankingu najwyższych budynków świata, ponieważ w 2026 r. wysokość nie jest jedynym kryterium. Obiekt zachowuje czwarte miejsce dzięki fundamentom i intensywnemu zagospodarowaniu powierzchni. W rankingach prestiżowych, takich jak Emporis Skyscraper Award, Ping An Finance Center regularnie uwzględnia się za innowacyjne rozwiązania konstrukcyjne, a nie tylko wysokość. Dlatego przełomowy projekt zachował swoją pozycję w katalogu najwyższych budynków świata.

Pytanie: Jakie były koszty fundamentów w Ping An Finance Center?

Koszt fundamentów Ping An Finance Center wyniósł 150 mln USD, co stanowi 17% całkowitego budżetu inwestycyjnego. Fundamenty zostały wykonane głęboko pod poziomem wód gruntowych w Shenzhen, wymagając specjalistycznych technologii battiwrowych. Ten etap fundamentów i podpora okazał się krytycznym dla stabilności całej najwyższej konstrukcji budowlanej świata, szczególnie w sejsmicznie aktywnym rejonie Chin. Inwestycja w głębokie fundamenty zwiększyła całkowitą inwestycję kapitałową o ponad 10%, ale zapewniła bezpieczeństwo eksploatacji tej najwyższej wieży przez co najmniej 100 lat.

Jeddah Tower w Arabii Saudyjskiej - nowy rekordzista w budowie

Obecnie w 2026 roku Jeddah Tower plasuje się jako jedna z najważniejszych inwestycji wśród najwyższych budowli świata w trakcie budowy. Osiągając 454 metry wysokości i 113 pięter, wieża znajduje się w fazie intensywnego montażu kolejnych sekcji. Gdy zostanie ukończona, projekt ma zamiar przełamać rekord Burj Khalifa, aby stać się nowym rekordzistą w rankingu najwyższych budynków świata. Planowana wysokość przekracza półmetkę, zbliżając się nawet do granicy metra kwadratowego.

W 2026 roku projekt przeszedł dwa istotne kamienie milowe, które znacząco przyspieszyły jego realizację. Pierwszym z nich było ukończenie fundamentów oraz instalacji sanitarnych na głębokości 60 metrów pod poziomem gruntu. Drugim był montaż kolejnych segmentów konstrukcji stalowej na wysokości 280 metrów, co oznacza, że wieża osiągnęła ponad dwie trzecie planowanej wysokości. Te postępy są wynikiem systematycznego wprowadzania technologii kluczowych dla zwiększenia wysokości w krótkim czasie, takich jak automatyczne systemy monitoringu postępu prac i zwinne dźwigi wysokoprądowe.

Arabia Saudyjska inwestuje w budowę wieżowców jako element strategicznej strategii rozwoju gospodarczego, znanej jako Vision 2030. Celem jest przyciągnięcie międzynarodowych inwestorów oraz zwiększenie roli kraju jako centrum globalnego handlu i finansów. Dotychczasowym rekordzistą był Burj Khalifa w Dubaju, mierzący 828 metrów. Jeddah Tower ma zamiar go zastąpić, a w późniejszej fazie przekroczyć 800 metrów, otwierając nową erę w architekturze wielkopiętrowej.

Projekt został opracowany przez renomowaną amerykańską firmę Kohn Pedersen Fox Associates, znanej z innowacyjnych rozwiązań w projektowaniu najwyższych budynków świata. W ramach budowy wykorzystywane są zaawansowane drony do inspekcji konstrukcji, systemy automatycznego nadzoru jakości betonu oraz specjalistyczne kable wysokoprądowe do transportu materiałów na wszystkie piony wieży. Te rozwiązania pozwalają na znaczną redukcję czasu budowy i zwiększenie bezpieczeństwa prac na wysokościach.

W kontekście globalnego rankingu, Jeddah Tower staje się istotnym konkurentem dla drugiej najwyższej budowli świata, czyli Merdeka 118 w Kuala Lumpur, której wysokość wynosi 679 metrów. Porównanie tych dwóch projektów pokazuje, że Arabia Saudyjska nie tylko inwestuje w rekordy, ale także w nowoczesne technologie, które pozwalają na szybką i efektywną budowę. Wszystkie te czynniki łącznie tworzą fundamenty dla przemiany Jeddah Tower w jedną z najważniejszych atrakcji architektonicznych XXI wieku.

Merdeka 118 w Kuala Lumpur - drugi pośród gigantów

Merdeka 118, ukończony w 2024 roku, osiąga wysokość 679 metrów, co czyni go drugą co do wysokości budowlą świata po Burdzie Khaliffy (828 m). W skład jego konstrukcji wchodzi 118 pięter, a nazwa nawiązuje do malajskiego słowa 'Merdeka', oznaczającego 'niepodległość', co również odnosi się do historycznego dnia niepodległości Malezji w 1957 roku.

Budynek został zmodernizowany dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych rozwiązań w ramach szeregu najwyższych budynków świata. Jego 455 720 metrów kwadratowych powierzchni brutto stanowi istotny udział w krajobrazie korporacyjnym Kuala Lumpur, a także w kontekście globalnych konstrukcji wysokich. Innowacyjne materiały i systemy wentylacyjne sprawiają, że Merdeka 118 jest przykładem przełomowych rozwiązań w architekturze nadziemnej.

Na diamentowej fasadzie zastosowano specjalny panel, który nie tylko osłania konstrukcję, ale także poprawia efektywność energetyczną całego obiektu. Na szczycie znajduje się charakterystyczna iglica, której geometryczne elementy nawiązują do kultury i historii Malezji. To rozwiązanie czyni Merdeka 118 nie tylko funkcjonalnym gigantem, ale i symbolicznym elementem krajobrazu miejskiego.

Rynek nieruchomości w Kuala Lumpur doświadcza istotnych zmian dzięki wejściu Merdeka 118 do swojego składu. Jednocześnie, w dużej części biurowej powierzchni tego najwyższego budynku świata, nadal panuje pustostan. Podobna sytuacja występuje w Chinach, gdzie w 2019 roku 30% powierzchni biurowej Ping An Finance Center w Shenzhen pozostawało niewykorzystane, oraz w Dubaju, który jest domem największych konstrukcji wysokich na świecie.

W porównaniu do innych najwyższych wieżowców, Merdeka 118 wykazuje unikalne wyzwania związane z zapotrzebowaniem rynkowym. Globalne tendencje w segmentacji biurowej wskazują na potrzebę bardziej elastycznych modeli najmu, które nie zawsze są realizowane w strukturach o nadzwyczajnej wysokości. Konkretne przykłady z innych najwyższych budynków świata pokazują, że pustostan może wynikać z nadmiernej podaży w stosunku do lokalnego popytu.

1. Dostępność i koszty eksploatacji wind - w Merdeka 118 działa czterdzieści cztery windy, co zwiększa koszty eksploatacyjne w porównaniu do standardowych budynków.
2. Poziom hałasu z powodu prędkości wentylacji - wysokość 679 m wymaga specjalnych systemów wentylacji, które mogą generować hałas w górnych piętrach.
3. Wilgotność i temperatura w górnych piętrach - warunki klimatyczne na wysokości 600 m mogą różnić się od poziomu ziemi, co wpływa na komfort użytkowników.
4. Koszty energii elektrycznej - zużycie energii rośnie wraz z wysokością budynku, szczególnie w sektorze biurowym.
5. Dostęp do usług technicznych - serwisowanie instalacji wymaga specjalistów i kosztownych wizyt technicznych.
6. Terminy przystąpienia do użytku - Merdeka 118 został oddany do użytku w 2024 roku, co oznacza początek intensywnego najmu.
7. Warunki najmu krótkoterminowego - w porównaniu do innych najwyższych budynków świata, warunki najmu mogą być bardziej restrykcyjne.
8. Dostępność pralni i światła dziennego - brak naturalnego światła w górnych piętrach wymaga dodatkowych rozwiązań.
9. Bezpieczeństwo pożarowe - systemy ewakuacyjne w najwyższych budynkach świata są specjalistyczne i kosztowne.
10. Dostęp do punktów widokowych - Merdeka 118 posiada taras widokowy na 116. piętrze, co zwiększa atrakcyjność lokalu.
11. Koszty utrzymania czystości - wyższe piętra wymagają częstszej konserwacji i specjalistycznych usług.
12. Prognozy wzrostu wartości nieruchomości - inwestycja w najwyższych budowlach świata wiąże się z długoterminowym ryzykiem rynkowym.

WYSOKOŚĆ NAJWAŻNIEJSZYCH BUDYNKÓW [M]

FAQ - najczęściej zadawane pytania o najwyższe budowle świata

Najwyższe budowle świata stanowią nie tylko imponujące rekordy wysokościowe, ale także złożone ekosystemy inwestycyjne, które wymagają precyzyjnej analizy. Poniżej znajdują się odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące zarówno technicznych aspektów, jak i ryzyk inwestycyjnych najwyższych konstrukcji budowlanych.

Dlaczego Burj Khalifa wciąż jest najwyższy, mimo że buduje się coś wyższego?

Burj Khalifa w Dubaju utrzymuje tytuł najwyższego budynku dzięki oficjalnemu wymiarowi 828 metrów zewnętrznej wysokości, zatwierdzonemu przez Guinness World Records w 2010 roku. Jeddah Tower w Arabii Saudyjskiej ma obecnie 454 metry wysokości i znajduje się w fazie budowy jako projekt o statusie „pod projektem”, wymagający jeszcze 546 metrów do osiągnięcia pełnych 1000 metrów. Różnica między oficjalnym wymiarem a rzeczywistymi postępami budowy sprawia, że Burj Khalifa pozostaje jedynym w pełni ukończonym budynkiem o takiej wysokości zewnętrznej.

Czy wysokość budynku równa się jego wartości?

Nie, wysokość budynku nie zawsze odzwierciedla jego rzeczywistą wartość inwestycyjną. Przykładem może być Ping An Finance Center w Shenzhen, czwarty pod względem wysokości świata (599,1 m), który w drugim kwartale 2019 roku miał 30% pustej powierzchni biurowej, co istotnie obniżało jego rental yield. W przeciwieństwie do niego Merdeka 118 w Kuala Lumpur, zbudowana w 2024 roku, zyskała na wartości dzięki inwestycyjnemu charakterowi i lokalizacji w centrum miasta. Ping An Finance Center posiada 378 006 m² powierzchni brutto, z czego 30% było niewynajmowanych w 2019 roku, co wskazuje na niski wskaźnik obłożenia.

Jakie są ryzyka inwestycyjne w najwyższe budowle?

Ryzyka inwestycyjne w najwyższe budowle świata są wielowymiarowe i obejmują zarówno aspekty konstrukcyjne, jak i operacyjne. Przykładem może być sytuacja z Ping An Finance Center w 2013 roku, gdy budowa została wstrzymana z powodu podejrzeń co do jakości betonu z nieprzetworzonego piasku morskiego. Całkowita powierzchnia brutto tej konstrukcji wynosi 378 006 m², a razem z podiumem 495 520 m², co stanowi istotne ryzyko dla kosztów eksploatacyjnych. Dodatkowo, rezygnacja z planowanej 60-metrowej anteny z powodu ryzyka dla lotów pokazuje, jak skomplikowane mogą być decyzje inwestycyjne w szczytowych wysokościach budynków.

Dlaczego niektóre wieżowce mają puste piętra?

Puste lokale w górnych partiach wieżowców często wynikają ze specyficznych mechanizmów rynkowych i technicznych ograniczeń. Ping An Finance Center w Shenzhen, z 115 piętrami, miał w 2019 roku 30% niewynajmowanych powierzchni biurowych, co może świadczyć o przeszacowaniu popytu lub dłuższym cyklu inwestycyjnym. W przeciwieństwie do tego Merdeka 118, oddanej do użytku w 2024 roku, która natychmiast przyciągnęła inwestorów dzięki dogodnej lokalizacji w Kuala Lumpur. Puste piętra w górnych partiach mogą również wskazywać na trudności w utrzymaniu infrastruktury oraz wyższe koszty eksploatacyjne.

Czy można naprawdę pracować na 100. piętrze najwyższego budynku?

Dostęp do najwyższych pięter najwyższych budynków jest ograniczony z powodów bezpieczeństwa i technicznych. Burj Khalifa w Dubaju, posiadająca 163 piętra, oferuje dostęp do 124. poziomu, a taras widokowy znajduje się na 116. piętrze na wysokości 562 metrów. Ping An Finance Center, z 115 piętrami, mając również ograniczony dostęp do wyższych poziomów, pokazuje, że nie wszystkie piętra są dostępne dla użytkowników końcowych. Windy wysokiej prędkości oraz ścisłe procedury bezpieczeństwa wymuszają ograniczenia w dostępności do najwyższych partii konstrukcji.

Jakie są różnice pomiędzy najwyższymi budowlami w Europie a innymi regionami?

Najwyższe budowle w Europie różnią się pod względem charakterystyki i funkcji od swoich kreacji w Azji czy Bliskim Wschodzie. W Europie dominują konstrukcje biurowe i mieszkalne, takie jak Shard w Londynie (310 m), które łączą funkcjonalność z nowoczesną architekturą. W Polsce nie ma budynków osiągających rekordy wysokościowe, co czyni nasz krajobraz urbanistyczny inny pod względem intensywności wysokich konstrukcji. W Azji, w szczególności w Chinach i Zjednoczonych Emiratach Arabskich, widoczne są projekty o charakterze rekordowym i symbolicznym, które pełnią rolę ambasadorów kulturowych i gospodarczych.